daarvoor is het een te groot project, dat zal niet gebeuren, het moet getackeld worden voordat het kan worden ingevoerd anders is de sneeuwbal niet te keren
Crisis-boek Groningse hoogleraar: Terug naar onze eigen Europese waarden
LC - Gepubliceerd op 20 november 2009, 14:41
groningen - Het is vijf voor twaalf op een snel doortikkende klok. Dat besef loopt als een rode draad door het nieuwe boek Nederland na de Crisis van de Groninger hoogleraar bedrijfscultuur Rien T. Segers. Europa zal de bakens drastisch en snel moeten verzetten, wil het een machtsfactor blijven in de wereldeconomie.
De huidige crisis zet de economische machtsverhoudingen in de wereld de komende jaren volledig op de kop. De Amerikanen zullen hun leidende economische positie definitief verliezen en die rol zal worden overgenomen door Aziatische landen als China, Japan, Singapore en Zuid-Korea. In die woelige tijden zal Europa de bakens fundamenteel moeten verzetten, betoogt Rien T. Segers, hoogleraar bedrijfscultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen en directeur van het Center for Japanese Studies van de RuG. "Er moet zo snel mogelijk een einde komen aan de Anglo-Amerikaanse bedrijfscultuur, waarin alles draait om aandeelhouderswaarde en winstcijfers."
U pleit tegen een verdere ‘veramerikanisering' van het bedrijfsleven. Wat is daar zo fout aan?
"Onderwerpen als continuiteit en werkklimaat spelen een ondergeschikte rol in de bedrijfsvoering van Anglo-Amerikaanse ondernemingen. Alles draait – misschien een beetje gechargeerd – om de verlies- en winstrekening van het volgende kwartaal. Werknemers worden niet betrokken bij de beslissingen. Alles wordt van boven naar beneden opgelegd. Top-down zonder enige vorm van overleg. Hierdoor moet je niet verwachten dat werknemers zich betrokken voelen bij de gang van zaken in een ondernemening. Sterker, onverschilligheid is vaak het resultaat van de Amerikaanse bedrijfscultuur. Dat is fnuikend voor de continuiteit van een onderneming."
Wat kan Europa – en dus ook Nederland – daar tegenover stellen? Worden we meegezogen in de ondergang van de Amerikanen?
"Van oorsprong gaan we in Europa in het bedrijfsleven anders met elkaar om dan in de Verenigde Staten. In het zogenaamde Rijnlandse model gaat het om zaken als gedeeld leiderschap, solidariteit en gemeenschapszin. Daarin passen geen leiders die als een soort dictator beslissen wat wel of niet goed is voor een onderneming. We moeten terug naar die waarden. Je ziet ook, bijvoorbeeld in Duitsland, dat die uitgangspunten van onze economische ordening weer worden opgepakt. De huidige crisis is het moment bij uitstek voor een grondige herziening van de instellingen en conventies van onze samenleving en bedrijfscultuur."
Welke rol is er voor Europa als de Aziaten in deze eeuw de economische en financiële macht in handen krijgen?
"Ons Rijnlandse model sluit uitstekend aan bij de manier waarop Aziaten denken en doen. De Aziatische bedrijfscultuur is sterk gericht op innovatie en resultaten, maar ook op overleg en de toekomst van een onderneming. Ook het belang van het land speelt sterk mee. Dan zit je bijna op de lijn waarop wij in Europa onze economie hebben georganiseerd zoals in de vorm van overlegorganen als onze Sociaal Economische Raad (SER)."
Hebben we dat wel in de gaten?
"Eigenlijk niet. Vrijwel elke stad of streek stuurt handelsmissies naar Azië. En elke stad van naam heeft wel een zusterstad in een Aziatisch land. Weggegooid geld zolang een structurele en een nationale aanpak ontbreekt. Dat laatste vormt een regelrechte bedreiging voor de concurrentiekracht van Nederland."
Op welke wijze moet Nederland dan inspelen op de groeiende Aziatisch macht, de 'aziatisering' van de economische wereldorde?
"Meer Nederlandse ondernemingen moeten met de Aziaten samenwerken. Omgekeerd moeten we zorgen dat veel nieuwe Aziatische bedrijven zich in Nederland gaan vestigen. Nederland kan de toegangspoort van Azië voor Europa worden. Dat ligt in het verlengde van het feit dat de Nederlandse economie zeer open is; veel im- en export. Daar liggen onze kansen. Maar dat zal niet vanzelf gaan; we zullen snel moeten investeren in onze kennis van de Aziatische regio."
Draait alles in de wereldeconomie al niet om Azië?
"Je ziet op dit moment dat Azië voorkomt dat de Verenigde Staten in de financiële afgrond wegglijden; Aziatische landen financieren de begrotingstekorten van de VS. Maar ook op Nederlands niveau blijkt hoe sterk die landen zijn. Neem nou het bericht van vorige week toen het Centraal Bureau voor de Statistiek liet weten dat de Nederlandse economie in het derde kwartaal eindelijk weer eens was gegroeid. Dat was niet het gevolg van de groei van bijvoorbeeld de binnenlandse investeringen of consumptie, maar de oorzaak was de groei van de handel met China. Een ander voorbeeld: deze week werd bekend dat het Japanse Canon printerfabrikant Océ overneemt. Die voorbeelden geven aan wat de kracht van Azië in het huidige economische krachtenspel is."
Maar we hoeven toch niet bang zijn voor producten uit bijvoorbeeld China. Twee jaar geleden werd bijvoorbeeld de eerste Chinese auto in Europa geïntroduceerd. Dat was toch een flop?
"Je kunt beter zeggen dat er een flop van gemaakt is. Eendrachtig hebben de Duitse auto-industrie en allerlei keuringsinstellingen de auto kapot geschreven. Uit die handelwijze blijkt dat we niets geleerd hebben van het verleden. Hetzelfde gedrag zag je decennia geleden toen de eerste Toyota op de markt werd gebracht. Een koektrommel was het en het zou nooit wat worden met dat merk. Nu is Toyota de grootste autofabrikant ter wereld en is toonaangevend in elk segment. De Chinezen gaan diezelfde kant op. Met internationale merknamen zullen ze langzaam maar zeker een grote rol gaan spelen op de wereldmarkt."
Crisis-boek Groningse hoogleraar: Terug naar onze eigen Europese waarden
LC - Gepubliceerd op 20 november 2009, 14:41
groningen - Het is vijf voor twaalf op een snel doortikkende klok. Dat besef loopt als een rode draad door het nieuwe boek Nederland na de Crisis van de Groninger hoogleraar bedrijfscultuur Rien T. Segers. Europa zal de bakens drastisch en snel moeten verzetten, wil het een machtsfactor blijven in de wereldeconomie.
De huidige crisis zet de economische machtsverhoudingen in de wereld de komende jaren volledig op de kop. De Amerikanen zullen hun leidende economische positie definitief verliezen en die rol zal worden overgenomen door Aziatische landen als China, Japan, Singapore en Zuid-Korea. In die woelige tijden zal Europa de bakens fundamenteel moeten verzetten, betoogt Rien T. Segers, hoogleraar bedrijfscultuur aan de Rijksuniversiteit Groningen en directeur van het Center for Japanese Studies van de RuG. "Er moet zo snel mogelijk een einde komen aan de Anglo-Amerikaanse bedrijfscultuur, waarin alles draait om aandeelhouderswaarde en winstcijfers."
U pleit tegen een verdere ‘veramerikanisering' van het bedrijfsleven. Wat is daar zo fout aan?
"Onderwerpen als continuiteit en werkklimaat spelen een ondergeschikte rol in de bedrijfsvoering van Anglo-Amerikaanse ondernemingen. Alles draait – misschien een beetje gechargeerd – om de verlies- en winstrekening van het volgende kwartaal. Werknemers worden niet betrokken bij de beslissingen. Alles wordt van boven naar beneden opgelegd. Top-down zonder enige vorm van overleg. Hierdoor moet je niet verwachten dat werknemers zich betrokken voelen bij de gang van zaken in een ondernemening. Sterker, onverschilligheid is vaak het resultaat van de Amerikaanse bedrijfscultuur. Dat is fnuikend voor de continuiteit van een onderneming."
Wat kan Europa – en dus ook Nederland – daar tegenover stellen? Worden we meegezogen in de ondergang van de Amerikanen?
"Van oorsprong gaan we in Europa in het bedrijfsleven anders met elkaar om dan in de Verenigde Staten. In het zogenaamde Rijnlandse model gaat het om zaken als gedeeld leiderschap, solidariteit en gemeenschapszin. Daarin passen geen leiders die als een soort dictator beslissen wat wel of niet goed is voor een onderneming. We moeten terug naar die waarden. Je ziet ook, bijvoorbeeld in Duitsland, dat die uitgangspunten van onze economische ordening weer worden opgepakt. De huidige crisis is het moment bij uitstek voor een grondige herziening van de instellingen en conventies van onze samenleving en bedrijfscultuur."
Welke rol is er voor Europa als de Aziaten in deze eeuw de economische en financiële macht in handen krijgen?
"Ons Rijnlandse model sluit uitstekend aan bij de manier waarop Aziaten denken en doen. De Aziatische bedrijfscultuur is sterk gericht op innovatie en resultaten, maar ook op overleg en de toekomst van een onderneming. Ook het belang van het land speelt sterk mee. Dan zit je bijna op de lijn waarop wij in Europa onze economie hebben georganiseerd zoals in de vorm van overlegorganen als onze Sociaal Economische Raad (SER)."
Hebben we dat wel in de gaten?
"Eigenlijk niet. Vrijwel elke stad of streek stuurt handelsmissies naar Azië. En elke stad van naam heeft wel een zusterstad in een Aziatisch land. Weggegooid geld zolang een structurele en een nationale aanpak ontbreekt. Dat laatste vormt een regelrechte bedreiging voor de concurrentiekracht van Nederland."
Op welke wijze moet Nederland dan inspelen op de groeiende Aziatisch macht, de 'aziatisering' van de economische wereldorde?
"Meer Nederlandse ondernemingen moeten met de Aziaten samenwerken. Omgekeerd moeten we zorgen dat veel nieuwe Aziatische bedrijven zich in Nederland gaan vestigen. Nederland kan de toegangspoort van Azië voor Europa worden. Dat ligt in het verlengde van het feit dat de Nederlandse economie zeer open is; veel im- en export. Daar liggen onze kansen. Maar dat zal niet vanzelf gaan; we zullen snel moeten investeren in onze kennis van de Aziatische regio."
Draait alles in de wereldeconomie al niet om Azië?
"Je ziet op dit moment dat Azië voorkomt dat de Verenigde Staten in de financiële afgrond wegglijden; Aziatische landen financieren de begrotingstekorten van de VS. Maar ook op Nederlands niveau blijkt hoe sterk die landen zijn. Neem nou het bericht van vorige week toen het Centraal Bureau voor de Statistiek liet weten dat de Nederlandse economie in het derde kwartaal eindelijk weer eens was gegroeid. Dat was niet het gevolg van de groei van bijvoorbeeld de binnenlandse investeringen of consumptie, maar de oorzaak was de groei van de handel met China. Een ander voorbeeld: deze week werd bekend dat het Japanse Canon printerfabrikant Océ overneemt. Die voorbeelden geven aan wat de kracht van Azië in het huidige economische krachtenspel is."
Maar we hoeven toch niet bang zijn voor producten uit bijvoorbeeld China. Twee jaar geleden werd bijvoorbeeld de eerste Chinese auto in Europa geïntroduceerd. Dat was toch een flop?
"Je kunt beter zeggen dat er een flop van gemaakt is. Eendrachtig hebben de Duitse auto-industrie en allerlei keuringsinstellingen de auto kapot geschreven. Uit die handelwijze blijkt dat we niets geleerd hebben van het verleden. Hetzelfde gedrag zag je decennia geleden toen de eerste Toyota op de markt werd gebracht. Een koektrommel was het en het zou nooit wat worden met dat merk. Nu is Toyota de grootste autofabrikant ter wereld en is toonaangevend in elk segment. De Chinezen gaan diezelfde kant op. Met internationale merknamen zullen ze langzaam maar zeker een grote rol gaan spelen op de wereldmarkt."
het Nederlandse vingertje 
